Mae gwaith grŵp yn rhan o astudio yn y brifysgol. Mae cryn dipyn o bobl yn poeni am waith grŵp, ac mae gan rai broblemau go iawn â’r syniad. Isod, rydym yn edrych ar y prif broblemau sy’n codi gyda gwaith grŵp, ac yn cynnig rhai awgrymiadau ymarferol. 

Roedd gwaith grŵp yn codi’n aml yn yr arolygon Autism&Uni. Roedd rhai pobl yn meddwl bod gwaith grŵp yn ddefnyddiol iawn wrth eu helpu i ddatblygu sgiliau a fyddai’n ddefnyddiol iddynt o ran bywyd cymdeithasol a gwaith yn y dyfodol.. Roedd pobl eraill yn cael trafferth, yn enwedig os oeddent yn teimlo eu bod yn gwneud mwy o waith na phobl eraill. 

Mae hwn yn broblem gyffredin ymysg pobl niwronodweddiadol hefyd. Nid oes ffordd berffaith o roi grwpiau at ei gilydd na gorfodi iddynt weithio’n dda. Mae gwaith grŵp yn rhan bwysig o’r rhan fwyaf o gyrsiau, ac yn sgil sydd ei hangen yn y rhan fwyaf o yrfaoedd, felly mae’n werth dod i arfer â’r broses. 

Beth sy’n dda a beth sy’n ddrwg am waith grŵp? 

Pa brofiad sydd gennych chi gyda gwaith 

⁠grŵp? Ceisiwch gofio’r amseroedd da yn ogystal â’r rhai anodd. Mae’n ddealladwy eich bod yn poeni os ydych wedi cael problemau gyda gwaith grŵp yn y gorffennol, ond mae’r hyn yr ydych yn ei ddisgwyl yn aml yn waeth na’r realiti. Beth yw’r pwyntiau da a drwg am waith grŵp yn eich barn chi? 

Sut y gellid dewis y grwpiau? 

Mae manteision ac anfanteision i’r gwahanol ddulliau y gall tiwtoriaid eu defnyddio wrth ddewis y grwpiau. Anaml y cewch ddewis gyda phwy rydych yn gweithio yn y gweithle, ond mae’n debyg y bydd y gwaith y byddwch yn ei wneud yn gysylltiedig â’ch cryfderau a’ch sgiliau. 

Efallai y gall dyrannu pobl i grwpiau ar hap (neu yn ôl nodweddion megis eu cyfenw) ymddangos i fod y ffordd fwyaf teg, ond gall olygu bod y grwpiau’n anghyfartal iawn gan nad ydynt yn cynnwys cymysgedd da o sgiliau a diddordebau. 

Os yw’r tiwtor yn creu grwpiau sy’n cynnwys pobl â galluoedd cymysg, gan ddosbarthu’r myfyrwyr mwyaf cymwys ar draws y grwpiau, gall deimlo fel pe bai’r person sydd fwyaf cymwys yn gwneud y rhan fwyaf o’r gwaith, a thrwy hynny, yn codi graddau’r lleill. 

Os yw myfyrwyr yn dewis eu grwpiau eu hunain, gallwch deimlo eich bod yn cael eich grymuso a gallwch weithio gyda phobl rydych chi eisoes yn eu hadnabod, ond efallai y bydd myfyrwyr mwy unig yn ei chael hi’n anodd dod o hyd i grŵp. Nid yw cael ffrindiau’n gweithio gyda’i gilydd bob amser yn arwain at y grŵp cryfaf o ran cynhyrchu gwaith cwrs. 

Yn ddelfrydol, byddech yn dewis gweithio gyda phobl yn seiliedig ar eu cryfderau, a byddech yn ceisio sicrhau bod amrywiaeth o wahanol sgiliau a dewisiadau yn y grŵp. Bydd hyn yn haws os ydych yn adnabod y bobl, neu os ydynt yn cyfathrebu eu sgiliau a’u dewisiadau’n glir. Mae hefyd yn bwysig bod aelodau’r grŵp yn glir ynghylch eu disgwyliadau o’r grŵp a’r dasg. 

Cryfderau a gwendidau 

Bydd gan lawer o bobl rôl ddewisol mewn grŵp. Mae rhai pobl yn arweinwyr naturiol, mae rhai pobl yn greadigol iawn, mae rhai yn wych am gymryd nodiadau a threfnu cyfarfodydd. Mae eraill yn anhygoel am wneud i bawb deimlo’n rhan o dîm, mae rhai pobl yn gwneud sleidiau gwych, ac mae eraill yn dda am fynd ar ôl gwaith anorffenedig neu siarad yn gyhoeddus. Mae gan y rhan fwyaf o bobl gymysgedd o dalentau, yn ogystal â meysydd i’w datblygu. 

Mae rhai myfyrwyr awtistaidd yn mwynhau gwaith grŵp yn fwy nag unrhyw ran arall o’u cwrs, gan ei fod yn eu galluogi i weithio gydag eraill gyda chefnogaeth a nod cyffredin. I eraill, mae gwaith grŵp yn destun pryder. Gall profiad o waith grŵp helpu gyda pherthnasoedd cymdeithasol a gwaith yn y dyfodol, ac mae’r rhan fwyaf o gyrsiau’n cynnwys elfen ohono. Mae’n ddefnyddiol bod yn rhagweithiol a pharatoi ar gyfer hyn.  

Mae gwybod eich cryfderau, a gallu mynegi hyn mewn ffordd dda, heb fod yn drahaus, yn rhan bwysig o weithio gydag eraill. Mae hefyd yn bwysig gwybod beth nad ydych cystal am ei wneud, fel y gallwch weithio ar wella’r meysydd hynny ac efallai osgoi rolau lle mae’r rheini’n brif nodweddion. 

1. Gwnewch restr gyda dwy golofn: rhowch yr agweddau ar waith grŵp yr ydych yn poeni fwyaf amdanynt yn y golofn chwith, ac ysgrifennwch sut allwch ddatrys y problemau hyn yn y golofn dde. 
2. Trafodwch y rhestr hon gyda pherson dibynadwy gartref neu yn y brifysgol, megis rhiant, eich ymgynghorydd anabledd, mentor neu diwtor. 
3. Pan welwch fod gwaith grŵp yn rhan o un o’ch modiwlau, siaradwch â threfnydd y modiwl neu’r tiwtor ynglŷn â sut mae’r grwpiau’n cael eu penderfynu.  
4. Os ydych yn arbennig o bryderus am waith grŵp, siaradwch ag ymgynghorydd anabledd. Gallent ychwanegu gwybodaeth am hyn at eich Cynllun Cefnogi Dysgu Personol a/neu gysylltu â’ch ysgol.  
5. Ystyriwch ddweud wrth y grŵp eich bod yn awtistaidd a sut mae’n effeithio arnoch chi – cofiwch egluro mewn ffordd bwyllog, heb gynhyrfu na’i ddefnyddio fel esgus dros beidio â gwneud gwaith. 

• Sut ydych yn penderfynu pwy fydd yr arweinydd a phwy sy’n gwneud beth? 
• A fyddai’n ddefnyddiol gofyn i aelodau’r grŵp siarad am eu cryfderau a’u dewisiadau? 
• Sut fyddech yn rhannu’r gwaith yn deg? 
• Sut fydd y grŵp yn cyfathrebu? E.e. a fyddwch yn creu sgwrs ar Teams, neu’n defnyddio cyfrifon e-bost prifysgol? 
• Pa mor aml fydd y grŵp yn cyfarfod? A fyddwch yn cyfarfod yn y cnawd, neu o bell dros Teams? A oes disgwyl i bawb fynychu’r holl gyfarfodydd? 
• Sut ydych yn atal pobl rhag gwneud llanast a mynd ymlaen â’r gwaith heb gynhyrfu neb? 
• Beth i’w wneud os nad yw rhywun yn troi i fyny? 
• Beth os yw aelodau’r grŵp yn ddiog neu ddim yn dda iawn? 
• Beth fyddech yn ei wneud pe na bai rhywun yn siarad Saesneg yn dda iawn? 
• Sut ydych yn ymdrin â gwahanol ddulliau o drin y dyddiad cau? 
• Sut allwch reoli disgwyliadau’n rhagweithiol ac ymdopi’n well drwy fynd i’r afael yn gynnar â phethau yr ydych yn poeni amdanynt? 
• Pryd ddylech siarad â’r tiwtor am broblemau? Pa gamau ddylech eu cymryd cyn mynd at y tiwtor?